Trong lĩnh vực xây dựng, các thuật ngữ như thẩm định xây dựng, kiểm định xây dựng, giám định xây dựng và thẩm tra công trình thường dễ gây nhầm lẫn. Mỗi hoạt động có mục đích, phạm vi và chức năng khác nhau, được quy định rõ trong các văn bản pháp luật. Bài viết dưới đây giúp bạn phân biệt chi tiết từng khái niệm để áp dụng đúng trong hồ sơ, thủ tục và quá trình triển khai dự án.
Thẩm Định Xây Dựng Là Gì?
Khái niệm
Thẩm định xây dựng là quá trình cơ quan quản lý nhà nước hoặc đơn vị có thẩm quyền đánh giá nội dung báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế cơ sở, tổng mức đầu tư hoặc dự toán của dự án.
Mục đích
Kiểm tra tính tuân thủ pháp luật.
Đánh giá sự phù hợp về kỹ thuật, công nghệ, an toàn, hiệu quả đầu tư.
Là cơ sở để phê duyệt dự án.
Thẩm quyền thẩm định
- Bộ Xây dựng
- Sở Xây dựng
Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh/quận/huyện (tùy cấp công trình)
Kết quả
- Biên bản hoặc văn bản thẩm định làm căn cứ chủ đầu tư phê duyệt dự án/thiết kế/dự toán.
Kiểm Định Xây Dựng Là Gì?
Khái niệm
Kiểm định xây dựng là hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng hiện trạng công trình bằng các phương pháp kiểm tra trực tiếp hoặc thí nghiệm.
Phạm vi kiểm định
Kiểm định chất lượng vật liệu, cấu kiện.
Kiểm định khả năng chịu lực.
Kiểm định sự cố công trình.
Kiểm định để phục vụ sửa chữa – cải tạo.
Mục đích
- Xác định chất lượng thật của công trình hay bộ phận công trình.
- Làm cơ sở để bảo trì, nâng cấp hoặc xử lý khi có dấu hiệu hư hỏng.
Thực hiện bởi
- Các tổ chức kiểm định xây dựng có đủ điều kiện năng lực.
Giám Định Xây Dựng Là Gì?
Khái niệm
Giám định xây dựng là hoạt động xác minh, kết luận về một vấn đề cụ thể, thường liên quan đến tranh chấp, sự cố, vi phạm hợp đồng hoặc pháp luật trong xây dựng.
Một số trường hợp thường cần giám định
Giám định sự cố sụp lún, nứt công trình.
Giám định khối lượng, chất lượng thi công để giải quyết tranh chấp.
Giám định nguyên nhân tai nạn lao động trong xây dựng.
Đặc điểm
Có giá trị pháp lý cao.
Kết quả giám định có thể được dùng làm chứng cứ trong tố tụng.
Cơ quan thực hiện
- Các tổ chức giám định tư pháp về xây dựng.
- Phòng kỹ thuật hình sự (trong một số vụ việc).
Thẩm Tra Công Trình Là Gì?
Khái niệm
Thẩm tra công trình là hoạt động kiểm tra, đánh giá hồ sơ thiết kế – dự toán do chủ đầu tư thuê đơn vị tư vấn thực hiện, trước khi trình cơ quan nhà nước thẩm định hoặc trước khi phê duyệt.
Nội dung thẩm tra
Sự tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng.
Tính hợp lý của giải pháp kỹ thuật.
Kiểm tra khối lượng, đơn giá, chi phí xây dựng.
Đánh giá an toàn, khả thi của thiết kế.
Mục đích
- Giảm rủi ro cho chủ đầu tư, đảm bảo hồ sơ đạt yêu cầu trước khi thẩm định chính thức.
Thực hiện bởi
- Các tổ chức tư vấn xây dựng có đủ năng lực hành nghề.
So Sánh – Phân Biệt Các Khái Niệm
|
Nội dung |
Thẩm định xây dựng |
Kiểm định xây dựng |
Giám định xây dựng |
Thẩm tra công trình |
|
Bản chất |
Cơ quan nhà nước đánh giá hồ sơ dự án |
Kiểm tra chất lượng công trình hiện trạng |
Xác minh vấn đề tranh chấp, sự cố |
Tư vấn đánh giá hồ sơ thiết kế – dự toán |
|
Thời điểm thực hiện |
Giai đoạn chuẩn bị đầu tư |
Trong thi công hoặc sau khi hoàn thành |
Khi xảy ra sự cố/tranh chấp |
Trước khi thẩm định hoặc phê duyệt |
|
Mục đích |
Phê duyệt dự án theo quy định |
Đánh giá chất lượng thực tế |
Kết luận nguyên nhân, trách nhiệm |
Đảm bảo hồ sơ đạt yêu cầu |
|
Đơn vị thực hiện |
Cơ quan chuyên môn nhà nước |
Tổ chức kiểm định |
Tổ chức giám định tư pháp |
Tư vấn thẩm tra |
|
Giá trị pháp lý |
Bắt buộc theo luật |
Kết luận kỹ thuật |
Có giá trị pháp lý khi tranh chấp |
Hỗ trợ phê duyệt, không bắt buộc |
Các thuật ngữ thẩm định, thẩm tra, kiểm định và giám định xây dựng tuy dễ nhầm lẫn nhưng lại có vai trò hoàn toàn khác nhau trong vòng đời của một dự án. Việc hiểu đúng bản chất giúp chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị tư vấn triển khai công việc đúng quy định, hạn chế rủi ro pháp lý và đảm bảo chất lượng công trình.
Mong rằng qua bài viết trên đây của Kiểm Định Á Châu thì bạn đã biết được thẩm định xây dựng, kiểm định xây dựng, giám định xây dựng và thẩm tra công trình là gì và có thể phần biệt được rồi nhé!
